Khoa
học xã hội và nhân văn (KHXH & NV) có vai trò, chức năng và nhiệm vụ to lớn
trong việc nghiên cứu qui luật vận động và phát triển xã hội. Do đó khác với
khoa học tự nhiên, công nghệ, KHXH & NV luôn luôn theo sát và phản ánh các
hoạt động xã hội, phản ánh mâu thuẫn và đấu tranh xã hội, tác động trực tiếp
của con người, luôn luôn mang trong mình tính giai cấp, tính đảng rõ rệt.
Trong các quốc gia dân tộc phát triển
đất nước mình theo con đường xã hội chủ nghĩa, KHXH & NV luôn luôn phản ánh
và gắn liền với hoạt động của Đảng Cộng sản. Vì vậy, KHXH & NV có vai trò
và nhiệm vụ quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng xã hội mới - xã hội xã hội
chủ nghĩa.
Với sứ mạng lịch sử ấy, KHXH & NV
trước hết là khoa học Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh ở Việt nam có vai trò
nhiệm vụ quan trọng trong việc nghiên cứu tìm tòi, phát hiện các quy luật của
sự phát triển xã hội, cung cấp cơ sở lý luận và phương pháp luận khoa học cho
việc hoạch định đường lối chiến lược, sách lược của Đảng Cộng sản Việt Nam để
phát triển kinh tế, xã hội, xây dựng nền văn hóa mới, con người mới xã hội chủ
nghĩa. Như vậy có thể thấy, không thể có một Đảng Cộng sản vững mạnh nếu không
có lý luận cách mạng - lý luận Mác - Lênin. Lý luận cách mạng tạo nên nền tảng
tư tưởng của Đảng Cộng sản, Đảng được thành lập trên chính nền tảng tư tưởng
đó. Cương lĩnh hành động, đường lối chiến lược, sách lược của Đảng được đề ra
cũng dựa trên nền tảng tư tưởng ấy.
Lý luận cách mạng của Đảng Cộng sản
hoàn toàn khác về chất so với các trào lưu tư tưởng trước C.Mác và phi mác-xít
ở chỗ, lý luận này không chỉ giải thích thế giới một cách khoa học, bóc trần sự
bất công ngự trị trong xã hội tư bản mà còn phân tích rõ căn nguyên của sự bất
công đó và chỉ ra con đường, biện pháp đấu tranh nhằm kiến tạo một xã hội hoàn
toàn mới. Lý luận Mác - Lênin giúp Đảng Cộng sản xác định được nhiệm vụ chủ yếu
của mình là lãnh đạo cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân nhằm cải biến cách
mạng xã hội, giành lấy chính quyền, thiết lập chuyên chính vô sản. Mục tiêu này
chưa một lần được đề ra trong các cương lĩnh của các đảng dân chủ - xã hội ở
châu Âu. Đúng như V.I.Lênin đã viết: “Lý luận đó đã chỉ rõ nhiệm vụ thật sự của
một đảng xã hội chủ nghĩa cách mạng không phải là đặt ra những kế hoạch cải tạo
xã hội, không phải là khuyên nhủ bọn tư bản và bọn tôi tớ của chúng cải thiện
đời sống cho công nhân, không phải là sự sắp đặt những âm mưu, mà là tổ chức
cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản và lãnh đạo cuộc đấu tranh đó, mà
mục đích cuối cùng là giai cấp vô sản giành lấy chính quyền và tổ chức xã hội
xã hội chủ nghĩa”[1]. Bởi
vậy, đối với một đảng chân chính thì lý luận khoa học do KHXH & NV mang lại
là một trong những điều kiện cơ bản cần thiết cho sự sống còn của đảng.
Tuy nhiên, lý luận cách mạng nói riêng
và KHXH & NV nói chung không phải là sự phản ánh thụ động thực tiễn. Nó bao
hàm sự tổng kết kinh nghiệm lịch sử, đi sâu vào bản chất của các sự việc, phát
hiện ra tính quy luật của chúng, vạch ra những xu hướng khách quan, triển vọng
của xã hội, Nói cách khác, KHXH & VN, nhất là lý luận Mác - Lênin là sự
tiên đoán khoa học. Sự tiên đoán khoa học này được thể hiện ở khả năng Đảng xác
định được những nhiệm vụ chủ yếu cho từng giai đoạn cách mạng trong đường lối
chính trị của mình. Nhấn mạnh tính tích cực, sáng tạo của lý luận, V.I. Lênin
còn khẳng định rằng, trước hết và trên hết, lý luận là “kim chỉ nam cho hành
động”, là điều kiện quan trọng trong việc đưa những nghị quyết của Đảng vào
thực tiễn cuộc sống có hiệu quả.
Bảo vệ sự đúng đắn, sáng tạo của lý
luận Mác - Lênin trước sự công kích gay gắt từ nhiều phía của kẻ thù tư tưởng đủ
loại, dưới mọi hình thức là điều kiện quan trọng bảo đảm sức mạnh của Đảng Cộng
sản. Đấu tranh chống những quan điểm thù địch đối với chủ nghĩa Mác -Lênin là một
mặt quan trọng của cuộc đấu tranh tư tưởng, lý luận hiện nay. Vai trò của KHXH
& NV lại càng trở lên quan trọng là phải đấu tranh với những luận điệu của
tư tưởng tư sản, những quan điểm sai trái, tư tưởng bảo thủ, lạc hậu trong xã
hội. Trước những diễn biến phức tạp, khó lường của tình hình hiện nay, kết luận
sau đây của V.I. Lênin lại càng có ý nghĩa sâu sắc: “Vấn đề đặt ra chỉ có thế
này: Hệ tư tưởng tư sản hoặc hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa. Không có hệ tư tưởng
trung gian vì nhân loại không tạo ra hệ tư tưởng “thứ ba” nào cả... Mọi sự coi
nhẹ hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa, mọi sự xa rời hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa
đều có nghĩa là tăng cường hệ tư tưởng tư sản”[2]. Bất
cứ sự xa rời nào những nguyên tắc cơ bản nhất của lý luận Mác - Lênin cũng đều
dẫn đến việc làm biến chất đảng từ chính đảng cách mạng thành đảng cải lương.
Nếu coi thường lý luận hay không có lý luận, như V.I. Lênin đã từng cảnh báo,
thì xu hướng cách mạng sẽ mất quyền tồn tại và sớm hay muộn nhất định sẽ rơi
vào tình trạng phá sản về chính trị, mất quyền lãnh đạo của Đảng Cộng sản.
Nhất là trước những luận điệu của những
kẻ theo đuôi chủ nghĩa xét lại cho rằng, điều kiện mới của ngày hôm nay đã quá
mâu thuẫn với học thuyết Mác - Lênin. Từ chỗ phủ nhận những luận điểm rất cơ
bản của học thuyết khoa học và cách mạng này, họ mưu toan xét lại chủ nghĩa Mác
- Lênin núp dưới hình thức “đổi mới” nó. Những kẻ giáo điều, trên lời nói tuy
cũng thừa nhận thực tiễn, nhưng chỉ là thực tiễn của ngày hôm qua, thì lại cố
bám lấy những luận điểm cũ không còn phù hợp và không thể vận dụng vào hoàn
cảnh cụ thể đã thay đổi.
Thực tiễn cách mạng hiện nay luôn đòi
hỏi KHXH & NV cần phải đi sâu phân tích một cách sâu sắc mọi mặt đời sống
xã hội trên cơ sở nền tảng của lý luận Mác - Lênin. Sự tác động trở lại của lý
luận đối với thực tiễn thể hiện qua việc lý luận đưa ra những luận cứ khoa học
về những nhiệm vụ và mục tiêu cho hoạt động thực tiễn, đưa những nguyên tắc và
luận điểm của lý luận cách mạng vào cuộc sống. Trách nhiệm lịch sử luôn đòi hỏi
Đảng của giai cấp công nhân là phải đưa những tư tưởng lý luận chủ nghĩa xã hội
khoa học vào sâu rộng trong các tầng lớp người lao động. Tư tưởng tự nó không
thể tác động đến sự phát triển lịch sử và cải tạo xã hội hiện thực. Thế nhưng,
tư tưởng sẽ trở thành sức mạnh vĩ đại và tác động mạnh mẽ đến đời sống xã hội
một khi nó thâm nhập sâu rộng vào phong trào quần chúng, động viên và tập trung
họ lại trong cuộc đấu tranh giành những mục tiêu được đặt ra.
Hiện nay, các đảng phái theo đường lối
cải lương cũng không hề lơ là trong việc tuyên truyền, tác động tư tưởng trong
phong trào quần chúng. Họ cố gieo rắc vào các tầng lớp người lao động những ảo
tưởng về một sự “thống nhất” lợi ích căn bản trong xã hội còn những mâu thuẫn
giai cấp và đối kháng giai cấp gay gắt đang tồn tại từ bản chất của chế độ đó.
Những thứ “lý sự” giả tạo, phản khoa học kiểu đó đang được tuyên truyền không
ngoài mục đích nào khác là làm cho quần chúng lao động xa lánh cuộc đấu tranh
giai cấp, ảo tưởng vào sự “thích nghi” của chủ nghĩa tư bản. Có thể thấy tuyên
truyền tư sản là phi khoa học, cũng như sự phi khoa học của chính hệ tư tưởng
tư sản. Trong cuộc đấu tranh tư tưởng hiện nay, lời di huấn của V.I.Lênin càng
có ý nghĩa thời sự sâu sắc hơn: “Không sao nhãng một phút nào cái mục đích cuối
cùng của chúng ta, phải luôn tuyên truyền, bảo vệ khỏi mọi sự xuyên tạc và phát
triển hơn nữa hệ tư tưởng của giai cấp vô sản - học thuyết của chủ nghĩa xã hội
khoa học, tức là chủ nghĩa Mác”[3]. Công
tác tư tưởng - đó trước hết là hoạt động lý luận, là sự tiếp tục phát triển lý
luận cách mạng trên cơ sở tổng kết thực tiễn lịch sử - xã hội mới. Công tác tư
tưởng còn bao hàm cả việc truyền bá hệ tư tưởng Mác - Lênin và khẳng định đạo
đức cộng sản chủ nghĩa trong đời sống xã hội mới, việc giáo dục chính trị
thường ngày hướng tới những hoạt động phổ biến đường lối, chủ trương chính sách
của Đảng và bảo đảm sự đồng tình, ủng hộ từ phía các tầng lớp nhân dân lao động
đối với sự nghiệp cách mạng. Điều đó không thể thiếu sự đóng góp to lớn của
KHXH & NV.
Với tinh thần ấy, Đảng Cộng sản Việt
Nam đã khẳng định rõ trong phương hướng xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh,
nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng tại Đại hội Đại biểu toàn
quốc lần thứ XI đó là: “Kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,
vận dụng sáng tạo và phát triển phù hợp với thực tiễn Việt Nam… Nâng cao bản
lĩnh chính trị, trình độ trí tuệ của toàn Đảng và của mỗi cán bộ, đảng
viên…Kiên định đường lối đổi mới, chống giáo điều, bảo thủ, trì trệ, chủ quan,
nóng vội, đổi mới vô nguyên tắc”; “Tăng cường nghiên cứu lý luận, tổng kết thực
tiễn, làm sáng tỏ một số vấn đề về đảng cầm quyền, về chủ nghĩa xã hội, con
đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta và những vấn đề nảy sinh trong quá
trình đổi mới, không ngừng phát triển lý luận, đề ra đường lối và chủ trương
đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước; khắc phục một số mặt lạc hậu, yếu kém của
công tác nghiên cứu lý luận.”[4].
Khoa
học xã hội và nhân văn quân sự trang bị vũ khí lý luận để đội ngũ cán bộ, sĩ
quan quân đội tham gia đấu tranh có hiệu quả trên mặt trận tư tưởng lý luận của
Đảng. Hiện nay, các thế lực thù địch vẫn đang tiếp tục dưới nhiều hình thức để
xuyên tạc lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh , tuyên truyền trào lưu dân
chủ tư sản, tuyên truyền “phi chính trị hóa quân đội”…Do vậy, để chủ động và
nâng cao hiệu quả đấu tranh trên mặt trận tư tưởng - lý luận hiện nay, KHXH
& NV quân sự phải tập trung nghiên cứu để có những sản phẩm lý luận có tính
đảng, tính khoa học cao. Qua đó, góp phần bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác -
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh và các KHXH & NV quân sự thực hiện tốt vai trò, chức năng, nhiệm vụ của
mình, tham gia tích cực và hiệu quả vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,
xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị trong thời kỳ mới.
[1]
V.I, Lênin, Toàn tập, tập 4, Nxb Tiến bộ . Mátxcơva. 1978, tr. 321
[2]
V.I, Lênin, Toàn tập, tập 6, Nxb Tiến bộ . Mátxcơva. 1978, tr. 49-50
[3]
V.I, Lênin, Toàn tập, tập 6, Nxb Tiến bộ . Mátxcơva. 1978, tr. 36
[4] Đ.C.S.V.N. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI. Nxb CTQG. H 2011,
tr255-256
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét